Ingxabangxoza EseChingwizi Ikhathaza Ikakhulu Abesifazana Lamantombazana

  • Sithandekile Mhlanga

Chingwizi

Ababotshiweyo laba bagoqela ikhehla elileminyaka engamatshumi ayisitshiya ngalombili-80 losane.

Abantu abangamatshumi amabili lasitshiya galolunye ababotshwa enkambeni yeChingwizi eMasvingo ngoLwesine, bamiswe phambi komthethwandaba kamantshi besetheswa icala lodlakela oluqhamuke kulinkamba ngeviki edluleyo.

Kuqhamuke udlakela kulinkamba ngeviki edluleyo ngemva kokuba abantu laba bale ukusuka kulinkamba balwisana lamapholisa kwatshiswa imota zamapholisa ezimbili.

Ababotshiweyo laba bagoqela ikhehla elileminyaka engamatshumi ayisitshiya ngalombili-80 losane. Amagqwetha alababantu atshele umantshi ukuthi abanye babo sebelamalanga bengathathanga amaphilisi okwengqabela ukumemetheka kwegcikwane lengqulaza, ama ARV umantshi ukhangelelwe ukupha isingqumo ngoLwesihlanu ukuthi bakhululwe na kumbe hatshi.

Kusenjalo, inengi lilokhu limangaliswe yimbiko esanda ukwethulwa yinhlanganiso elwela amalungelo ababalisi ye Progressive Teachers’ Union of Zimbabwe ekhomba ukuthi abantwana abangamantombazana abahlala enkambeni yeChingwizi Camp bengabe bezithwele ngenxa yengxabangxoza ekulezi nkamba egoqela indlala lokuswelakala kwendawo eyeneleyo eyokuhlala lokulala.

Amantombazana la abikwa eleminyaka ephakathi kwetshumi letshumi lambili. Inengi labo selaphuma ezikolo lidinga ezinye indlela zokuziphilisa.

Kubikwa kungesalabuntu kulinkamba, lapho imuli inye ngayinye esebenzisa itende elilodwa kuphela, osokubangela ukuthi abantwana betshone bebhoda-bhoda, ngoba bengelandawo zokuhlala.

Imikhuhlane yengulamakhwa ibikwa ibhahile kulindawo, lapho okwahlaliswa khona abantu abadilikelwa izindlu lizulu lesikhukhula ngomnyaka odluleyo eduzane ledamu le Tokwe Mukosi. Abantu laba belokhu belwisana njalo bephikisana lohulumende ngendawo abafuna ukuyahlala kuyo.

Ukuze sihlaziye loludaba sixoxe loNkosazana Janet Bhila, olwela amalungelo abesifazana, yena ogcizelela ukuthi abanye abantwana baswela ulwazi kanye lokunakekelwa ngabazali babo ukuze bezithole bekusimo esinje.

Your browser doesn’t support HTML5

Ingxoxo LoNkosazana Janet Bhila

Silokhu sikweziphathelane labesifazana, eleMelika lithi likhuthaza ukuthi abantwana amangamantombazana kuzwekazi le Africa bafundiswe ezikolo ngoba bebanengi abangasafundi.

Lokhu kuvezwe ngumka mongameli Barack Obama weMelika uMichelle, endawonye loNkosikazi Laura Bush, umka Mnu. George Bush owayengumongameli we Melika bekhuluma khonapha eWashington DC eceleni komhlangano ogqitshwe izolo owe US-Africa Heads of StatesSummit.